Ανακοινώσεις - Ειδήσεις

ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Εκτύπωση

Ένα άρθρο του Γκιγιόμ Περιέρ που δημοσιεύτηκε με τον τίτλο Οδύσσεια στο Αιγαίο (Odyssee en mer Egee)

στην εφημερίδα Le Monde

Την τελευταία φορά που τους είχαμε δει, ο Ιμπραϊμά, ο Σουφιάν, ο Γιουμπά και ο Αμπουμπακάρ (τα ονόματα είναι αλλαγμένα) είχαν κολλήσει στην  Κωνσταντινούπολη. Στοιβαγμένοι με δεκάδες άλλους μέσα σε μία αποθήκη γεμάτη μούχλα στην φτωχική συνοικία Ταρλαμπασί, έναν ακόμη σταθμό στην πορεία τους προς την Ευρώπη και με το ηθικό τους στα Τάρταρα αναζητούσαν απεγνωσμένα μία διέξοδο.

Λίγους μήνες αργότερα, τους συναντάμε ξανά μέσα σε ένα τριάρι της Αθήνας, στην άλλη πλευρά της ανατολικής μεθορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τσέπες έχουν ελαφρύνει κατά μερικές εκατοντάδες ευρώ που έδωσαν στους διακινητές τους για να περάσουν τα σύνορα αλλά εξίσου έχει ελαφρύνει και  η καρδιά τους: "Η «Καμπούλ» είναι πίσω μας”, λέει με ανακούφιση ο Σουφιάν. «Καμπούλ» έτσι αποκαλούσαμε την τρύπα μας στην Κωνσταντινούπολη».

Στη «γωνιά» τους υπό την απειλή μιας σύλληψης, τρομοκρατημένοι από την κουρδική μαφία της συνοικίας, προσπαθούσαν να βγάλουν μερικά χρήματα για να πληρώσουν το ταξίδι τους.

Ο Γιουμπά, ένας εύθυμος, γεροδεμένος νέος από το Αμπιτζάν εύθραυστος σαν ένα κομμάτι πάγου, έφτυσε αίμα μέσα σε ένα εργοτάξιο της Κωνσταντινούπολης. "Πέρασα  τρεις μήνες ξεφορτώνοντας σακιά με τσιμέντο από φορτηγά, από τις 8 το πρωί ως τις 8 το βράδυ. Κάθε μέρα έρχονταν 6 φορτηγά με 400 σακιά το καθένα. Το μόνο που σκεφτόμουν ήταν τα λεφτά. Τη νύχτα ονειρευόμουν σακιά με τσιμέντο».

Χάρη στα σακιά αυτά σήμερα βρίσκεται  στην Αθήνα, συνεχίζοντας μία απόδραση που ξεκίνησε από το 1998 και που διακόπτεται κάθε τόσο από συλλήψεις κι επιστροφή στην αφετηρία. Στόχος του,  η Ισπανία. «τα τρία αδέλφια μου έφτασαν κι έχουν χαρτιά»  λέει και φωτίζεται το πρόσωπο του.

Κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες μετανάστες διασχίζουν τα ελληνοτουρκικά σύνορα που είναι σπαρμένα από ναρκοπέδια και ιστορικές αντιπαλότητες. Από εκεί λες και διαβαίνει όλη η απελπισία του κόσμου. Οι «ταξιδιώτες» έρχονται από την Ασία, την Μέση Ανατολή, το Μαγκρέμπ ή την υποσαχάρια Αφρική. Σύμφωνα με την Αθήνα, το 2006 διέσχισαν τα σύνορα περί τους 100.000 παράνομους μετανάστες, αριθμός που καθιστά την Ελλάδα μία από τις κύριες πύλες εισόδου στην Ε.Ε. Στη πρώτη γραμμή, οι αρμαθιές των νησιών του Αιγαίου, λίγα μόλις μίλια μακρυά από τις τουρκικές ακτές.

Στην περιοχή της Σμύρνης, καταμεσής στους  τουρίστες, οι «ταξιδιώτες» φορτώνονται  καθημερινά κατά δεκάδες. Η επιχείρηση αυτή έχει μετεξελιχθεί σε μία  προσοδοφόρα βιομηχανία.

Στα μέσα Ιουλίου, στην κωμόπολη Ουρλά, η τουρκική χωροφυλακή συνέλαβε συνολικά 411 Αφγανούς και Πακιστανούς που ήταν θαμμένοι κυριολεκτικά μέσα σε νταλίκες και προορίζονταν για το ελληνικό νησί της Χίου. Ο τοπικός διοικητής της Αστυνομίας, λέει ότι δεν γνωρίζει τίποτε «ρωτήστε τον κυβερνήτη». Όταν τον ρωτάμε ο κυβερνήτης Cahit Kiraη εκτιμά ότι "η διακίνηση λαθρομεταναστών δεν αποτελεί το μείζον πρόβλημα για την Σμύρνη».

Κι όμως, στις 17 Αυγούστου, η θάλασσα δεν σταματούσε να ξεβράζει πτώματα στα Ουρλά. Ένα φορτίο με 50 αφγανούς αναποδογύρισε στη θάλασσα. Ένδεκα από αυτούς  δεν μπόρεσαν να σωθούν από τον πνιγμό.

Στις  23 Αυγούστου  ένας αφρικανός έφθασε στη Χίο κολυμπώντας, μόνος επιζών από μια ομάδα 15 ατόμων. Από ελληνικής πλευράς αποδίδονται συστηματικά κατηγορίες στην  Αγκυρα  πως κάνει ελάχιστα  για να καταπολεμήσει την παράνομη μετανάστευση.

Ο Αμπουμπακάρ από το Ντακάρ θυμάται με κάθε λεπτομέρεια το επικό πέρασμα του, έξι μήνες νωρίτερα. "Ήταν σαν ταινία. Στην Σμύρνη, μας έβαλαν μέσα σε ένα φορτηγάκι». Όταν έπεσε η  νύχτα τους φόρτωσαν σε μια ξύλινη βάρκα «για 6-8 άτομα». "Ήμασταν είκοσι δύο. Αρχηγός ήταν ένας Αφγανός που συνεργαζόταν με τους διακινητές για να περάσει τσάμπα." Έπειτα από δύο ώρες πορείας στα τυφλά, ανάμεσα στα δύο θαλάσσια σύνορα, το μοτέρ της βάρκας τους σταματά. Αφγανοί και Ιρακινοί αρχίζουν να προσεύχονται. Οι Σενεγαλέζοι εξοικειωμένοι με τον ωκεανό, προσπαθούν να επισκευάσουν την μηχανή.

"Ο φίλος μου ο Μαμαντού κατάγεται από  οικογένεια ψαράδων. Μετά από μία ώρα, σαν από θαύμα, βάζει μπροστά την μηχανή" Έχοντας γλιτώσει από του χάρου τα δόντια, αποβιβάζονται τελικά στη Σάμο, όπου παραδίνονται τρεκλίζοντας στην λιμενική αστυνομία. "Είχαμε κόψει τις ετικέτες των ρούχων μας, πετάξαμε τις κάρτες SIM των τηλεφώνων μας ... Δήλωσα Σομαλός ", χαμογελά ο Αμπουμπακάρ.

O θάνατος παραφυλάει στα γαλάζια  νερά του Αιγαίου. Ο Ιμπραϊμά επίσης έφθασε στη Σάμο πριν από δύο μήνες. «Χάσαμε δύο Σομαλούς στην πορεία μας " θυμάται. Ο  Σουφιάν βρέθηκε στην Μύκονο πολύ πιο δυτικά. « Οι διακινητές μας έβαλαν σε ένα φουσκωτό, χωρίς πυξίδα, και μας υπέδειξαν  την κατεύθυνση: όλο ίσια".

Κανένα νησί δεν ξεφεύγει : στα μέσα Αυγούστου, 160  μετανάστες έφθασαν στη Σύμη, ένα νησί με  2.500 κατοίκους.

Στη Χίο ο Διοικητής του Λιμεναρχείου απορεί: "Έχουμε ήδη περισσότερες αφίξεις μέσα στο 2007 σε σχέση με το 2006». Μέχρι το τέλος του χρόνου θα  έχουν περάσει στην Ελλάδα από τα νησιά έως και 10.000 μετανάστες. Από το παράθυρο του λιμεναρχείου  βλέπει κανείς τις βάρκες και τα κατασχεμένα φουσκωτά των διακινητών,  στοιβαγμένα σε μια γωνιά του λιμανιού. Τέσσερις Αφγανοί έφθασαν  κωπηλατώντας με μία φουσκωτή παιδική βάρκα. "Ριψοκινδυνεύουν ολοένα και περισσότερο, επισημαίνει ο διοικητής Χ. Μπουρνιάς. Χθες, περισυλλέξαμε 52 άτομα. Βούλιαξαν τη βάρκα τους για να τους σώσουμε».

Στο λιμάνι  κυκλοφορούν πολλές ιστορίες για βάρκες που επαναπροωθούνται βίαια από ΄Ελληνες ένστολους. Πέρσυ κάποιο εξαντλημένοι  παράνομοι μετανάστες που βρέθηκαν να πλέουν ανάμεσα σε πτώματα, δήλωσαν πως τους  έριξαν στη θάλασσα άνδρες της ακτοφυλακής. "Ο Συνήγορος του Πολίτη ερεύνησε το ζήτημα, χωρίς αποτέλεσμα», αναφέρει η Νατάσα Στραχίνη δικηγόρος Χίου. «Όμως η εντολή είναι να μην επιτρέψουν να περάσει κανείς. Πιστεύουμε πως η ακτοφυλακή τους εμποδίζει να αποβιβαστούν. Για να τους σταματήσουν στα διεθνή ύδατα, δεν διστάζουν να πυροβολήσουν στον αέρα. Κάθε νύχτα διεξάγεται ένας «πόλεμος» μακριά από τα βλέμματα».

Η Ελλάδα που κατηγορείται διαρκώς για παρόμοια επεισόδια από μη κυβερνητικές οργανώσεις και τις  Ευρωπαϊκές αρχές δεν είναι πάντως μια χώρα προορισμού αλλά απλά ένα πέρασμα.

Η Αθήνα κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ της έλλειψης «φιλοξενίας» : δίνει πολιτικό άσυλο σε λιγότερο από το 1% των συνολικών αιτημάτων. Ο Ιμπραημά σχημάτισε γρήγορα την εντύπωση του «Η Ελλάδα δεν  είναι στην Ευρώπη».

Ο Γιάννης εργάζεται ως νοσηλευτής στο νοσοκομείο της Χίου έχει τύχει να περιθάλψει ναυαγούς σε κακή κατάσταση : "Μερικοί είναι χτυπημένοι με σφαλιάρες ή κλωτσιές» περιγράφει ατάραχα. Οι νεκροί  θάβονται κάτω από έναν ανώνυμο σταυρό, στριμωγμένοι στη γωνιά κάποιου νεκροταφείου, χωρίς λουλούδια ή στεφάνια. "Κάποτε πνίγηκε ένας νεαρός 17 μόλις χρονών. Επικοινώνησε με το νοσοκομείο ο πατέρας του. Έπρεπε να του ανακοινώσουμε το θάνατο του παιδιού του από το  τηλέφωνο» μονολογεί. «Ευτυχώς, δεν υπάρχει μεγάλος ρατσισμός στα νησιά γιατί καταγόμαστε  από πρόσφυγες».

Οι περισσότεροι νησιώτες κατάγονται πράγματι από μικρασιάτες, που ήρθαν σαν πρόσφυγες και στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ των δύο κρατών μετά το 1922.  "Οι γονείς μας έχουν μεταναστεύσει στην Αυστραλία, τον Καναδά ... καταλαβαίνουμε " συμπληρώνει η Νίκη Ρυθιανού, γενική γραματέας των εθελοντών του Ερυθρού Σταυρού που έχει αναλάβει υπό την προστασία της έναν νέο από το Ιράν που ήρθε στο νησί το 2003.

Σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια μετά τον Οδυσσέα, οι Αφγανοί, Ιρακινοί και Αφρικανοί πρόσφυγες που ξεβράζονται εδώ, οδηγημένοι  από τις Σειρήνες της Ευρώπης, γράφουν με τις πράξεις τους μία σύγχρονη Οδύσσεια : η Χίος το νησί των καραβοκύριδων  θεωρείται επίσης μία πιθανή πατρίδα του Ομήρου. Από την πέτρα όπου σύμφωνα με τον  μύθο, ο ποιητής δίδασκε, βλέπει κανείς τις απέναντι τουρκικές ακτές από όπου ξεκινούν οι φορτωμένες με ελπίδες βάρκες.

Λίγο πιο κει υπάρχει σήμερα το στρατόπεδο κράτησης προσφύγων: δέκα λυόμενα σπιτάκια σκαρφαλωμένα στην πλαγιά του βουνού, πάνω από ένα μοναστήρι, σε μία έκταση που έχει παραχωρηθεί  από την εκκλησία.

Παρά τον κατά καιρούς υπερπληθυσμό, το στρατόπεδο της Χίου έχει θέρμανση και διατηρείται σε σχετικά καλή κατάσταση. Αντίθετα με εκείνο στη Σάμο που στεγάζεται σε ένα παλιό καπνεργοστάσιο και  παραβιάζει όλους τους διεθνείς κανόνες, σύμφωνα με την Διεθνή  Αμνηστία και το Συμβούλιο της Ευρώπης. "Ένα νέο κέντρο κράτησης περιμένει στη Σάμο εδώ και έξη μήνες, όμως λέγεται ότι δεν υπάρχουν αρκετοί φύλακες.» λέει η δικηγόρος Νατάσα Στραχίνη.

Στην Λέρο το παλιό ψυχιατρείο χρησίμευσε  συχνά ως κρατητήριο.  Η Ελλάδα αυτοσχεδιάζει και  δεν διαθέτει τα απαραίτητα  μέσα για να παίξει πραγματικά το ρόλο των προπυλαίων της Ευρώπης.

"Πού είναι η ευρωπαϊκή πολιτική για την μετανάστευση;», δήλωσε ο πρώην υπουργός Δημόσιας Τάξης, Βύρων Πολύδωρας  τον περασμένο Απρίλιο. «Φωνάζω με πρόθεση στην Ευρώπη: "Ζητώ  βοήθεια !» Κάθε χρόνο  80.000 παράνομοι μετανάστες απελαύνονται, σύμφωνα με τον υπουργό, όμως οι περισσότεροι επιστρέφουν.

Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει περί το 1,5 εκατομμύριο μετανάστες επί συνολικού πληθυσμού 11 εκατομμυρίων. Η χώρα κλονίζεται. Οι περισσότεροι μετανάστες βρίσκονται στην Αθήνα. Το φτηνό εργατικό δυναμικό επέτρεψε  στην πόλη να ανακαινιστεί με πολύ λίγα χρήματα. Την εποχή των ολυμπιακών αγώνων τα εργοτάξια πρόσφεραν άφθονη δουλειά  σε πολλούς «περαστικούς» παράνομους μετανάστες.

Σήμερα όμως, ο ανταγωνισμός είναι σκληρός. Δύο βήματα από την Ακρόπολη, δεκάδες Σενεγαλέζοι στήνουν πρόσκαιρα υπαίθρια σημεία πώλησης  πλαστών  louis Vuitton - "αγορασμένα χονδρική από τους Κινέζους»  διευκρινίζει ο Αμπουμπακάρ.

Οι μετανάστες από την Ακτή Ελεφαντοστού προτιμούν την οικοδομή ή την χειρωνακτική εργασία. Ο Σουφιάν ξεφορτώνει  κούτες στο  Zara δύο ημέρες την εβδομάδα. Για λίγο καιρό θα ξεκουραστούν και μετά θα ξεκινήσουν πάλι τον δρόμο τους, με κατεύθυνση την Ιταλία, την Γαλλία ή τις Σκανδιναβικές χώρες.

Στριμωγμένοι στο μικρό τους δωμάτιο οι Αφρικανοί της Αθήνας βρίσκουν και κάποια θετικά στην περιπέτεια τους. "Τουρκία, Ελλάδα ... Διασχίζουμε ιστορικούς τόπους που δεν θα μας δίνονταν ποτέ η ευκαιρία να δούμε ", λέει ο Ντραμάν, που θέλει να επισκεφτεί την Ακρόπολη πριν να φύγει.

Ο Γιουμπά, δεν θέλει να χάνει καιρό.  "Ξόδεψα 10.000 ευρώ μέχρι να φθάσω εδώ. Ο τουρισμός μου έλειπε!"

Guillaume Perrier -Le Monde 08-09-2007

Copyright © 2005 - 2017 lathra.
Thursday the 23rd. Free Joomla Templates by Joomla 2.5 Templates. ΛΑΘΡΑ; Επιτροπή αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου www.lathra.gr